ارتودنسی یکی از شاخههای مهم دندانپزشکی است که به تصحیح ناهنجاریهای دندانی و فکی کمک میکند. استفاده از وسایل و تجهیزات مختلف در ارتودنسی، به ایجاد تعادل در فکها و دندانها کمک میکند. در این مقاله از وب سایت رسمی دکتر نجمه تحویلدارنژاد، به بررسی انواع وسایل و تجهیزات مورد استفاده در ارتودنسی خواهیم پرداخت.
براکت ارتودنسی چیست؟ معرفی انواع براکت های مورد استفاده در ارتودنسی

براکتها یکی از اصلیترین و شناختهشدهترین وسایلی هستند که متخصص ارتودنسی در مشهد برای مرتب شدن دندانها از آن استفاده میکند. براکتها به دندانها متصل میشوند و نیروی لازم برای حرکت دندانها به سمت موقعیت صحیح را فراهم میکنند. بطور کلی این وسیله ضروری در ارتودنسی انواع مختلفی دارد که متناسب با شرایط فرد و تجویز دندانپزشک به کاربرده میشود:
براکت فلزی ارتودنسی و مزایای آن
معمولترین نوع براکتها هستند و معمولاً از استیل ضد زنگ ساخته میشوند. این براکتها قوی بوده و هزینه پایینی دارند.
براکت سرامیکی ارتودنسی و ویژگی های آن
از مواد شفاف یا همرنگ دندان ساخته میشوند. این براکتها از نظر ظاهری کمتر قابل مشاهدهاند اما قیمت بالاتری دارند.
بیشتر بدانید» آیا ارتودنسی در دوران بارداری یا شیردهی مجاز است؟
براکت لینگوال در ارتودنسی و کاربرد آن
این مدل از براکت بیشترین کاربرد را در ارتودنسی لینگوال داشته و در قسمت داخلی دندانها نصب میشوند و به همین دلیل از بیرون قابل مشاهده نیستند. این نوع براکتها از نظر زیبایی بسیار محبوب هستند.
آشنایی با انواع سیم ارتودنسی و نقش آن در حرکت دندانها
سیمهای ارتودنسی در کنار براکتها قرار دارند و مسئول ایجاد نیروی لازم برای حرکت دندانها هستند. این سیمها هم مانند نگین ارتودنسی، مدلهای متنوعی داشته و متخصص ارتودنسی از آنها متناسب با مرحله ای از درمان که فرد در آن قرار دارد، استفاده میکند.
سیم آلومینیومی ارتودنسی

سیمهای آلومینیومی بسیار سبک و انعطاف پذیر هستند و معمولاً در مراحل اولیه درمان ارتودنسی مورد استفاده قرار میگیرند. انعطاف بالای این سیمها باعث میشود فشار ملایمی به دندانها وارد شود و بیمار در ابتدای درمان احساس ناراحتی کمتری داشته باشد. این نوع سیم به تدریج به مرتب شدن اولیه دندانها کمک میکند.
بیشتر بدانید» جهت آشنایی با ارتودنسی دندان خرگوشی، مقاله لینک داده شده را مطالعه کنید.
سیم استنلس استیل در ارتودنسی
سیمهای استنلس استیل یا فولاد ضد زنگ نسبت به سایر سیمها استحکام و ثبات بیشتری دارند. به همین دلیل معمولاً در مراحل پایانی درمان استفاده میشوند؛ زمانی که دندانها تا حد زیادی مرتب شدهاند و نیاز به کنترل دقیق تر موقعیت آنها وجود دارد. این سیمها دوام بالایی دارند و به تثبیت نتایج درمان کمک میکنند.
سیم نیکل تیتانیوم در ارتودنسی
سیمهای نیکل تیتانیوم به دلیل انعطاف پذیری بالا، یکی از پرکاربردترین سیمهای ارتودنسی محسوب میشوند. این سیمها میتوانند نیروی یکنواخت و مداومی به دندانها وارد کنند و باعث حرکت تدریجی آنها به سمت جایگاه صحیح شوند. به همین دلیل در بسیاری از مراحل درمان ارتودنسی استفاده میشوند.
لیگاتور ارتودنسی چیست؟ معرفی انواع لیگاتور های مورد استفاده
لیگاتورها (بندهای کششی) سیمهای ارتودنسی را به براکتها متصل میکنند و در هر جلسه درمانی تغییر میکنند. این وسایل در رنگها و شکلهای مختلفی موجود هستند و میتوانند برای زیبایی بیشتر به کار بروند. انواع مختلف لیگاتورهای ارتودنسی عبارتنداز:
بیشتر بخوانید» رادیولوژی دهان برای تشخیص مشکلات دندانی، بیماریهای لثه و ناهنجاریهای فک استفاده میشود. این روش اطلاعات دقیقی ارائه میدهد که به درمانهای مؤثر کمک میکند. در صورتی که قصد دارید روش درمانی ارتودنسی را انجام دهید و می خواهید درباره رادیولوژی دهان و دندان اطلاعات بیشتری داشته باشید، روی لینک داده شده کلیک کنید.
لیگاتور فلزی در ارتودنسی
لیگاتورهای فلزی از سیمهای نازک و مقاوم ساخته میشوند و وظیفه دارند سیم ارتودنسی را به طور محکم به براکتها متصل کنند. این نوع لیگاتور دوام بالایی دارد و در برخی مراحل درمان برای ایجاد ثبات بیشتر مورد استفاده قرار میگیرد.
لیگاتور سرامیکی ارتودنسی
لیگاتورهای سرامیکی یا شفاف بیشتر برای بیمارانی استفاده میشوند که به زیبایی ظاهری ارتودنسی اهمیت میدهند. این نوع لیگاتورها کمتر جلب توجه میکنند و ظاهر طبیعیتری نسبت به انواع فلزی دارند.
لیگاتورهای رنگی و نقش آنها در ارتودنسی
لیگاتورهای رنگی یکی از محبوبترین گزینهها در درمان ارتودنسی بهویژه در میان نوجوانان هستند. این لیگاتورها علاوه بر نگه داشتن سیم روی براکت، امکان انتخاب رنگهای مختلف را فراهم میکنند و به بیماران اجازه میدهند ظاهر براکتهای خود را شخصیسازی کنند. متخصص ارتودنسی معمولاً در هر جلسه تنظیم، این لیگاتورها را تعویض میکند.
بیشتر بدانید» روش های درمان زخم دهان ناشی از براکت ارتودنسی
ویدینگ در ارتودنسی چیست و چه کاربردی دارد؟

ویدینگ یا نوار تعادل برای کمک به بهداشت دهان و دندان در زمان درمان با براکتها به کار میرود. این تجهیزات معمولاً در قسمتهای خاصی از دهان قرار میگیرند. کمک به جلوگیری از تجمع پلاک و باکتریها در اطراف براکتها و کمک به رعایت بهداشت دهان و دندان در طول درمان ارتودنسی، از مهمترین کاربردهای ویدینگها هستند.
بیشتر بخوانید» درصورتی که تمایل دارید با بهترین دهانشویه ارتودنسی آشنا شوید، روی لینک داده شده کلیک کنید.
قالب گیری در ارتودنسی و تجهیزات مورد استفاده آن
قالبگیری از دندانها برای تهیه مدلهای دقیق از دندانها و فک بیمار بسیار مهم است. این فرآیند معمولاً در مراحل اولیه درمان صورت میگیرد. در فرایند قالب گیری از چسب قالبگیری برای ایجاد قالب دقیق از دندانها، قالبهای سیلیکونی، برای افزایش دقت در قالب گیری و از قالبهای پلاستیکی، برای درمانها و قالبگیریهای خاص استفاده میشود.
دستگاه های ارتودنتیک برای اصلاح ناهنجاری های فک
این دستگاهها به ویژه در درمان مشکلات فکی و اسکلتی مانند درمان انحراف فک، مورد استفاده قرار میگیرند. این تجهیزات میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- دستگاههای گانگولی: برای تصحیح ناحنجاریهای مرتبط با فک پایین استفاده میشوند.
- دستگاههای ریلاکس: برای تصحیح مشکلات جوشیدن.
وسایل نگهداری برای بعد از اتمام دوره درمان ارتودنسی
پس از اتمام دوره درمان ارتودنسی، دندانها برای مدتی تمایل دارند به موقعیت قبلی خود بازگردند. به همین دلیل استفاده از وسایل نگهدارنده یا ریتینر یکی از مراحل بسیار مهم پس از برداشتن براکتها محسوب میشود. این وسایل کمک میکنند دندانها در جایگاه جدید خود تثبیت شوند و نتیجه درمان ارتودنسی در بلندمدت حفظ شود. معمولاً متخصص ارتودنسی با توجه به شرایط دندانها، مدت و نوع استفاده از این وسایل را برای هر فرد مشخص میکند.
پلاک های نگهدارنده در ارتودنسی
پلاک های نگهدارنده که با نام ریتینر نیز شناخته میشوند، یکی از رایج ترین وسایل برای حفظ موقعیت دندانها پس از پایان درمان هستند. این پلاکها معمولاً به صورت سفارشی و متناسب با قالب دندانهای بیمار ساخته میشوند. استفاده منظم از پلاک نگهدارنده به جلوگیری از جابهجایی مجدد دندانها کمک میکند و در بسیاری از موارد لازم است در ماههای اول به صورت تمام وقت و سپس فقط در ساعات مشخصی از شبانه روز استفاده شود.
الاینر های مخصوص ارتودنسی
الاینرها نوعی وسیله شفاف و بدون سیم هستند که برای حفظ موقعیت دندانها بعد از ارتودنسی مورد استفاده قرار میگیرند. این وسایل به دلیل شفاف بودن، ظاهر بسیار طبیعی دارند و کمتر جلب توجه میکنند. یکی از مزایای مهم الاینرها قابلیت برداشتن آنها در زمان غذا خوردن یا مسواک زدن است. با این حال برای حفظ نتیجه درمان، لازم است طبق توصیه متخصص ارتودنسی به طور منظم از آنها استفاده شود.
کلام پایانی
در نهایت، استفاده از وسایل و تجهیزات ارتودنسی به بهبود سلامت دهان و دندان و زیبایی لبخند کمک میکند. این وسایل میتوانند شامل براکتها، سیمها، لیگاتورها، ویدینگ، دستگاههای اورثودنتیک و لوازم نگهداری باشند. هر یک از این وسایل نقش مهمی در درمان ارتودنسی ایفا میکنند و استفاده صحیح از آنها میتواند به موفقیت درمان ارتودنسی کمک کند.
سوالات متداول درباره انواع وسایل ارتودنسی
مهمترین وسایل مورد استفاده در ارتودنسی کداماند؟
مهمترین تجهیزات ارتودنسی شامل براکتها، سیمهای ارتودنسی، لیگاتورها، دستگاههای اصلاح فک و پلاکهای نگهدارنده هستند. براکتها روی دندانها نصب میشوند و سیمها با ایجاد فشار کنترلشده باعث حرکت تدریجی دندانها میشوند. سایر تجهیزات نیز برای تثبیت، هدایت یا حفظ نتایج درمان ارتودنسی مورد استفاده قرار میگیرند.
براکتهای ارتودنسی چه انواعی دارند؟
براکتهای ارتودنسی معمولاً در سه نوع فلزی، سرامیکی و لینگوال استفاده میشوند. براکتهای فلزی رایجترین و مقاومترین نوع هستند. براکتهای سرامیکی به دلیل همرنگ بودن با دندانها کمتر دیده میشوند و براکتهای لینگوال در پشت دندانها قرار میگیرند و از بیرون قابل مشاهده نیستند.
سیم ارتودنسی چه نقشی در درمان دارد؟
سیم ارتودنسی نیروی لازم برای حرکت تدریجی دندانها را فراهم میکند. این سیمها به براکتها متصل شده و با اعمال فشار کنترلشده، دندانها را به سمت موقعیت صحیح هدایت میکنند. بسته به مرحله درمان، متخصص ارتودنسی ممکن است از سیمهای آلومینیومی، استنلس استیل یا نیکل تیتانیوم استفاده کند.
لیگاتور ارتودنسی چیست و چه کاربردی دارد؟
لیگاتور ارتودنسی قطعهای کوچک است که سیم ارتودنسی را به براکتها متصل میکند. این قطعات معمولاً از جنس فلزی یا کشی هستند و در جلسات تنظیم ارتودنسی تعویض میشوند. برخی از لیگاتورها به صورت رنگی طراحی شدهاند که علاوه بر کاربرد درمانی، به زیبایی ظاهری براکتها نیز کمک میکنند.
چرا بعد از ارتودنسی باید از پلاک نگهدارنده استفاده کرد؟
پس از پایان درمان ارتودنسی، دندانها تمایل دارند به موقعیت قبلی خود بازگردند. به همین دلیل استفاده از پلاک یا ریتینر ضروری است. این وسیله کمک میکند موقعیت جدید دندانها تثبیت شود و نتایج درمان حفظ گردد. معمولاً متخصص ارتودنسی مدت زمان استفاده از پلاک نگهدارنده را برای هر بیمار مشخص میکند.







