دندان خرگوشی به حالتی غیرعادی در فک گفته میشود که در پی آن دندانهای جلویی فک بالا کمی بزرگتر از اندازه معمولی هستند که گاهی ممکن است با مشکلاتی برای افراد همراه باشد. به این صورت که ممکن است منجر به تراکم دندانها شده و در نتیجه آن بروز مشکلات در موقعیت دندانها و فشار بر دهان و فکها نیز شود.
این عارضه یا به نوعی ناهنجاری در سنین مختلف پدید آمده و میتواند به دلایل مختلفی همچون ژنتیک و عوامل وراثتی و … بروز پیدا کند. اما جای نگرانی نیست، چرا که با ارتودنسی دندان خرگوشی میتوان به اصلاح این عارضه کمک نموده و دندان را به فرم اصلی خود بازگرداند. در ادامه به عوامل بروز دندان خرگوشی و روشهای درمانی آن خواهیم پرداخت.
بیشتر بخوانید» در بسیاری از موارد، تجمع پلاکهای میکروبی و جرم روی دندانها میتواند باعث تشدید مشکلات بایت و حتی جلو آمدگی ظاهری دندانهای جلویی شود، به خصوص زمانی که التهاب لثه و تحلیل بافتهای نگهدارنده دندان ایجاد شده باشد. در این شرایط، پاکسازی حرفهای دهان نقش مهمی در کنترل التهاب و جلوگیری از پیشرفت ناهنجاریهای فکی دارد. به منظور بهره مندی از خدمات تخصصی جرمگیری دندان در مشهد، روی لینک داده شده کلیک کنید.
5 علت اصلی بروز عارضه دندان خرگوشی
از عوامل رایج پیدایش دندان خرگوشی میتوان به موارد زیر اشاره نمود.
نقش ژنتیک و عوامل وراثتی در شکل گیری فک
ژنتیک نقش بسیار زیادی در ایجاد این عارضه یعنی دندان خرگوشی دارد. به عبارتی دیگر باید گفت ممکن است از همان زمان بدو تولد فک بالایی آنها کوچک بوده که منجر به فشار در فک شده و دندانهای جلویی به صورت خرگوشی رشد کنند. در صورت مشاهده چنین مشکلات دندانی و دهانی در کودکان خود می توانید به مطب دکتر نجمه تحویلدارنژاد، بهترین متخصص ارتودنسی کودکان در مشهد، مراجعه کرده و از خدمات درمانی ایشان بهره مند شوید.
ناهنجاری ها و عوارض دهانی
از عوارض یا مشکلات دهانی میتوان به وجود تومورها و کیستهای دهان، فک و یا وجود دندانهای نهفته و دندانهای اضافی و … نیز اشاره نمود که منجر به بروز دندان خرگوشی خواهند شد.
بیشتر بدانید» استفاده از پستانک ارتودنسی به عنوان راهکاری جهت جلوگیری از مشکلات ناشی از عادات نادرست در دوران نوزادی یا کودکی توصیه میشود و به همین دلیل، دانستن مزایا و معایب استفاده از پستانک ارتودنسی بسیار مهم است. جهت اطلاع بیشتر، روی لینک کلیک کنید.
عادات اشتباه دهانی
گاهی عادتهای غلط و اشتباه دهانی به ویژه در دوران کودکی میتواند منجر به بروز عارضه دندان خرگوشی شود. از جمله این عادات اشتباه میتوان به رانش زبان، مکیدن انگشت و … اشاره کرد که موجب ورود فشار به دندانهای جلویی فک بالا شده و در پی آن ناهنجاریهای مختلف دهانی از جمله جلو زدگی دندانها، فک و … ایجاد میشود.
بیشتر بدانید» جهت آشنایی با نحوه درمان جلو یا عقب بودن فک بدون جراحی با ارتودنسی کاموفلاژ، روی لینک کلیک کنید.
استفاده بیش از اندازه از پستانک
استفاده طولانیمدت و بیش از اندازه از پستانک میتواند یکی از عوامل مؤثر در ایجاد ناهنجاریهای دندانی مانند دندان خرگوشی باشد. مکیدن مداوم پستانک، به خصوص بعد از سنین 3 سالگی، با وارد کردن فشار مکرر به دندانهای جلویی و استخوان فک، ممکن است باعث جلو آمدن دندانهای فک بالا، افزایش فاصله بین دندانهای بالا و پایین (اپن بایت) و تغییر در فرم طبیعی قوس دندانی شود. محدود کردن استفاده از پستانک در سن مناسب و بررسی رشد فک و دندانها توسط دندانپزشک کودکان میتواند از ایجاد مشکلات ارتودنسی در آینده جلوگیری کند.
دندان قروچه از علل بروز دندان خرگوشی
دندان قروچه (Bruxism) یکی دیگر از عوامل مهم در ایجاد ناهنجاریهای فکی و دندانی از جمله دندان خرگوشی است. این عادت که معمولا در خواب یا هنگام استرس رخ میدهد، باعث وارد شدن فشارهای غیرطبیعی و مداوم به دندانها و مفصل فک میشود. در طول زمان، این فشار میتواند موجب جابهجایی تدریجی دندانهای جلویی فک بالا به سمت جلو، تغییر در الگوی رویش دندانها و تشدید اورجت شود. همچنین ساییدگی دندانها و عدم تعادل نیروهای عضلانی فک، زمینه را برای تشدید ناهنجاریهای ارتودنسی فراهم میکند. کنترل استرس و استفاده از نایتگارد در پیشگیری موثر است.
آشنایی با روش های درمانی دندان خرگوشی
همانطور که پیشتر به آن اشاره شد اصلاح فرم دندان و برطرف کردن دندان خرگوشی از اهمیت بالایی برخوردار است، چرا که در صورت عدم درمان به موقع آن، ممکن است فرد با مشکلات زیادی مواجه شود، که در ادامه به عوارض و همچنین روشهای درمانی آن از جمله ارتودنسی دندان خرگوشی که به عنوان بهترین روش درمانی در خصوص این این عارضه شناخته شده است، خواهیم پرداخت.
بیشتر بخوانید» کدام دندان ها باید ارتودنسی شوند؟
از عوارض دندان خرگوشی میتوان به موارد زیذ اشاره نمود.
- بروز اختلالات تکلمی و گفتاری
- بروز مشکلات تنفسی
- بروز مشکلات بلع، هضم و گوارشی
- بروز آسیبهای لثه و سایر دندانها از جمله عفونت، آبسه دندان، پوسیدگی و …
- بروز درد و حسایتهای دندانها به هنگام گاز زدن مواد غذایی
- بروز مشکلات ظاهری و تغییر چهره
- کاهش اعتماد به نفس در لبخند زدن و صحبت کردن
در ادامه انواع روشهای درمانی دندان خرگوشی را معرفی کرده و مورد بررسی قرار خواهیم داد.
ارتودنسی دندان خرگوشی
یکی از بهترین و متداولترین روشها در خصوص این عارضه، ارتودنسی دندان خرگوشی است، که به وسیله براکت و بریسهای ارتودنسی نیز قابل انجام میباشد.
با استفاده از این دستگاهها میتوان دندانها را به سمت عقب حرکت داده و هدایت کرد و به قرار گیری صحیح دندانها و اصلاح فرم آن در فک کمک کرد. لازم به ذکر است که هر چه سن بیمار برای انجام ارتودنسی کمتر باشد، درمان قطعیتر، راحتتر و قطعا کوتاهتر است، چرا که در سنین پایین، فک هنوز به طور کامل رشد نکرده، بنابراین از مقاومت کمتری برخوردار بوده و منعطفتر است و دندانها راحتتر به عقب باز خواهند گشت.
بیشتر بخوانید» به منظور آشنایی با روش های کاهش درد ارتودنسی، روی لینک داده شده کلیک کنید.
جراحی فک برای درمان دندان خرگوشی
در برخی مواقع ممکن است با توجه به این که سن بیمار از سن بلوغ گذشته است و همچنین شدت و میزان ناهنجاری به اندازهای زیاد است که نمیتوان به کمک ارتودنسی فرم دندانها را به سمت عقب هدایت کرده و اصلاح کرد، بنابراین در این شرایط پزشک مربوطه اقدام به جراحی فک کرده و سپس به کمک متخصص ارتودنسی به بهبود وضعیت فرد کمک خواهد نمود.
بیشتر بدانید» آیا ارتودنسی در دوران بارداری یا شیردهی مجاز است؟
گسترش دهنده کام جهت درمان دندان خرگوشی
چنانچه فک بالایی فرد، به ویژه در کودکان، کوچکتر از فک پایین است و دچار عارضه دندان خرگوشی باشد، معمولا در برخی شرایط و با توجه به نظر پزشک، برای درمان آن از دستگاه گسترش دهنده یا وسیع کننده کام استفاده میشود. این دستگاه شامل دو قطعه است که به دندانهای آسیاب بالایی متصل شده و به تدریج موجب گسترش فضای کام خواهد شد.
ارتودنسی نامرئی و بریس های شفاف
در صورتی که فرد دچار عارضه دندان خرگوشی به میزان خفیف باشد، میتوان از این نوع ارتودنسی برای درمان آن نیز استفاده نمود. استفاده از بریس شفاف برای درمان دندان خرگوشی به این صورت است که دستگاه را بر روی دندانها قرار داده و بعد از مدتی استفاده از آن، دندانها را به سمت عقب کشانده شده و فرم آن اصلاح میشود. این روش درمانی با وجود برخورداری از پروسه درمانی آسان، اما از هزینه نسبتا بالایی نسبت به باقی روشها نیز برخوردار میباشد.
سوالات متداول درباره ارتودنسی دندان خرگوشی
دندان خرگوشی چیست و چگونه تشخیص داده می شود؟
دندان خرگوشی حالتی از مالاکلوژن است که در آن دندانهای جلویی فک بالا نسبت به دندانهای فک پایین جلوتر قرار میگیرند. این وضعیت میتواند ناشی از جلوآمدگی فک بالا یا موقعیت نامناسب دندانها باشد. تشخیص دقیق از طریق معاینه تخصصی، تصویربرداری رادیوگرافی و آنالیز سفالومتری توسط متخصص ارتودنسی انجام میشود.
علت اصلی ایجاد دندان خرگوشی چیست؟
عوامل ژنتیکی مهمترین علت بروز دندان خرگوشی محسوب میشوند. با این حال، عادات نادرست دهانی مانند مکیدن انگشت، رانش زبان و استفاده طولانیمدت از پستانک نیز میتوانند در ایجاد جلو زدگی دندانهای جلو نقش داشته باشند. در برخی موارد، وجود دندانهای اضافی یا نهفته نیز عامل بروز این ناهنجاری است.
بهترین روش درمان دندان خرگوشی کدام است؟
انتخاب روش درمان به شدت ناهنجاری و سن بیمار بستگی دارد. در اغلب موارد، ارتودنسی ثابت یا شفاف برای اصلاح موقعیت دندانها کافی است. در کودکان ممکن است از گسترشدهنده کام استفاده شود. در موارد شدید که منشا اسکلتی دارند، ترکیب ارتودنسی و جراحی فک بهترین نتیجه درمانی را فراهم میکند.
درمان دندان خرگوشی چقدر زمان می برد؟
مدت درمان دندان خرگوشی بسته به شدت مشکل، نوع روش انتخابی و میزان همکاری بیمار متفاوت است. به طور معمول درمان ارتودنسی بین 12 تا 24 ماه زمان میبرد. در موارد پیچیده که نیاز به جراحی فک دارند، مدت درمان ممکن است طولانیتر باشد و شامل دوره آمادهسازی و تثبیت پس از درمان شود.
آیا امکان درمان دندان خرگوشی بدون ارتودنسی وجود دارد؟
در برخی موارد خفیف، میتوان با استفاده از لمینت سرامیکی یا کامپوزیت ونیر ظاهر دندانهای جلو را اصلاح کرد. با این حال، این روشها تنها جنبه زیبایی دارند و مشکل اسکلتی یا موقعیت ریشه دندانها را اصلاح نمیکنند. تشخیص مناسب بودن این روشها باید توسط متخصص انجام شود.
