داشتن پلاک ارتودنسی متحرک یکی از روشهای پرطرفدار برای اصلاح مشکلات دندانی است. این پلاکها به دلیل سهولت در استفاده و قابلیت جابهجایی محبوب شدهاند، اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد: تمیز نگه داشتن پلاک!
اگر پلاک به خوبی تمیز نشود، میتواند محلی برای تجمع باکتریها شود و بوی بد، تغییر رنگ یا حتی پوسیدگی دندانها را به همراه داشته باشد. در این مقاله از وبسایت دکتر نجمه تحویلدانژاد، متخصص ارتودنسی در مشهد، بهترین روشهای تمیز کردن پلاک ارتودنسی متحرک را مرحله به مرحله آموزش میدهیم تا هم سلامت دندانهایتان حفظ شود و هم عمر پلاکتان بیشتر شود.
چرا تمیز کردن پلاک ارتودنسی اهمیت دارد؟

- جلوگیری از ایجاد بوی بد دهان
- پیشگیری از تشکیل پلاک باکتریایی و جرم روی پلاک
- جلوگیری از عفونت لثهها
- حفظ ظاهر شفاف و زیبای پلاک
- افزایش دوام و کارایی پلاک ارتودنسی
روشهای اصولی تمیز کردن پلاک ارتودنسی متحرک
۱. شستشوی روزانه پلاک ارتودنسی با آب ولرم
هر بار که پلاک را از دهانتان خارج میکنید، بلافاصله آن را با آب ولرم (نه داغ) بشویید. این کار کمک میکند باقیمانده غذا و بزاق از روی پلاک پاک شود.
نکته:
هرگز از آب داغ استفاده نکنید چون ممکن است باعث تغییر شکل پلاک شود.
بیشتر بدانید» ارتودنسی کاموفلاژ یا جبرانی چیست؟
۲. استفاده از مسواک نرم
یکی از بهترین ابزارها برای تمیز کردن پلاک، یک مسواک نرم است که فقط مخصوص پلاک در نظر گرفته شود.
مراحل:
- پلاک را با آب ولرم خیس کنید.
- مقدار کمی صابون مایع یا شوینده ملایم روی مسواک بریزید.
- به آرامی تمام سطوح پلاک را مسواک بزنید.
- سپس پلاک را کاملاً با آب بشویید.
هشدار:
از خمیر دندان برای تمیز کردن پلاک استفاده نکنید چون خمیر دندان معمولاً ساینده است و میتواند سطح پلاک را خراش دهد.
۳. استفاده از محلولهای شستشوی مخصوص برای پلاک ارتودنسی
در داروخانهها محلولهای مخصوص تمیز کردن پلاک ارتودنسی یا دندان مصنوعی وجود دارند. این محلولها باکتریها را از بین میبرند و پلاک را تمیز و خوشبو نگه میدارند. در همین راستا پیشنهاد می کنیم مقاله “بهترین دهانشویه ارتودنسی کدام است؟” را مطالعه کنید.
مراحل استفاده:
- طبق دستور نوشته شده روی محصول، قرص یا محلول را در آب حل کنید.
- پلاک را برای مدت مشخص (معمولاً ۱۵-۲۰ دقیقه) در محلول قرار دهید.
- پس از خارج کردن پلاک، آن را با آب بشویید.
نکته:
استفاده مداوم از این محلولها برای همه مدل پلاک توصیه نمیشود؛ حتماً با دندانپزشک خود مشورت کنید.
بیشتر بخوانید» دندان خرگوشی به حالتی غیرعادی در فک گفته میشود که در پی آن دندانهای جلویی فک بالا کمی بزرگتر از اندازه معمولی هستند که گاهی ممکن است با مشکلاتی برای افراد همراه باشد. به این صورت که ممکن است منجر به تراکم دندانها شده و در نتیجه آن بروز مشکلات در موقعیت دندانها و فشار بر دهان و فکها نیز شود. جهت اطلاع بیشتر درباره ارتودنسی دندان خرگوشی، روی لینک کلیک کنید.
۴. استفاده از سرکه سفید برای شستشوی پلاک
اگر به محلولهای شیمیایی دسترسی ندارید یا ترجیح میدهید روش خانگی استفاده کنید، سرکه سفید یک گزینه عالی است.
مراحل:
- سرکه سفید را با آب به نسبت ۱ به ۱ مخلوط کنید.
- پلاک را برای ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در این محلول قرار دهید.
- بعد از آن پلاک را با آب سرد کاملاً بشویید.
مزیت:
سرکه خاصیت ضدعفونیکنندگی دارد و رسوبات معدنی روی پلاک را هم پاک میکند.
۵. استفاده از محلول جوش شیرین
جوش شیرین هم یک روش خانگی دیگر برای ضدعفونی کردن پلاک است.
مراحل:
- یک قاشق چایخوری جوش شیرین را در یک لیوان آب حل کنید.
- پلاک را داخل این محلول قرار دهید و اجازه دهید چند ساعت بماند (مثلاً شب تا صبح).
- سپس پلاک را با آب سرد آبکشی کنید.
بیشتر بخوانید» به منظور آشنایی با اصلی ترین دلایل برگشت ارتودنسی و راههای جلوگیری از آن، روی لینک داده شده کلیک کنید.
نکته:
جوش شیرین هم به رفع بوی بد کمک میکند و هم باعث میشود پلاک شما براق بماند.
نکات مهم هنگام تمیز کردن پلاک ارتودنسی

- از خمیر دندان و شویندههای قوی خودداری کنید چون ممکن است به پلاک آسیب بزنند.
- پلاک را دور از حرارت نگه دارید. قرار دادن پلاک در معرض آب داغ یا دستگاههای حرارتی باعث تغییر فرم آن میشود.
- پس از خوردن غذا پلاک را بشویید. چون باقیمانده غذا میتواند باعث رشد باکتری شود.
- هرگز پلاک را خشک نگه ندارید. اگر پلاک برای مدت طولانی بیرون از دهان است، آن را در آب یا محلول مخصوص نگهدارید تا خشک و شکننده نشود.
- هر چند وقت یکبار پلاک را عمیقتر تمیز کنید. علاوه بر شستشوی روزانه، هفتهای یکبار با محلولهای ضدعفونی کننده پلاک را کاملاً تمیز کنید.
بیشتر بخوانید» ارتودنسی دندان نیش چیست و چگونه انجام می شود؟
اشتباهات رایج در تمیز کردن پلاک ارتودنسی
- شستن پلاک با آب داغ
- استفاده از مواد سفیدکننده مثل وایتکس
- تمیز نکردن پلاک به طور منظم
- گذاشتن پلاک روی دستمال یا مکانهای خشک و آلوده
- استفاده از مسواک سخت یا خمیر دندان ساینده
نتیجه گیری
تمیز نگه داشتن پلاک ارتودنسی متحرک یک بخش جداییناپذیر از مراقبتهای روزانه دندانهاست. با رعایت چند نکته ساده میتوانید عمر پلاک خود را افزایش دهید، بوی بد دهان را از بین ببرید و از سلامت دندانها و لثههایتان محافظت کنید. بهترین راه این است که همیشه پلاک را بلافاصله بعد از خارج کردن تمیز کنید و هر هفته یک تمیزکاری عمقی انجام دهید.
یادتان باشد که پلاک سالم، یعنی دندانهای سالمتر و یک لبخند زیباتر!
سوالات متداول درباره تمیز کردن پلاک ارتودنسی متحرک
بهترین روش تمیز کردن پلاک ارتودنسی متحرک چیست؟
بهترین روش تمیز کردن پلاک ارتودنسی متحرک، شستشوی روزانه با آب ولرم و مسواک نرم مخصوص پلاک است. توصیه میشود از صابون مایع ملایم یا محلولهای تخصصی شستشوی پلاک استفاده شود و از خمیر دندانهای ساینده پرهیز گردد. همچنین هفتهای یکبار ضدعفونی عمقی با محلولهای مخصوص میتواند از تجمع باکتری و تغییر رنگ جلوگیری کند.
آیا میتوان از خمیر دندان برای شستن پلاک ارتودنسی استفاده کرد؟
خیر. استفاده از خمیر دندان برای تمیز کردن پلاک ارتودنسی توصیه نمیشود، زیرا اغلب خمیر دندانها خاصیت سایندگی دارند و میتوانند سطح پلاک را خراش دهند. این خراشها محل مناسبی برای تجمع باکتریها ایجاد میکنند و باعث تغییر رنگ و کاهش عمر پلاک خواهند شد. بهتر است از شویندههای ملایم استفاده شود.
هر چند وقت یکبار باید پلاک ارتودنسی را ضدعفونی کرد؟
پلاک ارتودنسی باید به صورت روزانه شسته شود، اما برای ضدعفونی عمقی بهتر است هفتهای یکبار از محلولهای مخصوص یا روشهای خانگی ایمن استفاده شود. این کار به جلوگیری از تشکیل جرم، بوی بد دهان و تجمع باکتریها کمک میکند و سلامت لثهها و دندانها را حفظ میکند.
آیا شستن پلاک ارتودنسی با آب داغ خطرناک است؟
بله. آب داغ میتواند باعث تغییر شکل پلاک ارتودنسی متحرک شود، زیرا بیشتر این پلاکها از مواد پلاستیکی حساس به حرارت ساخته شدهاند. تغییر فرم پلاک ممکن است باعث اختلال در روند درمان شود. بنابراین همیشه از آب ولرم یا سرد برای شستشو استفاده کنید.
چگونه از بوی بد پلاک ارتودنسی جلوگیری کنیم؟
برای جلوگیری از بوی بد پلاک ارتودنسی، باید آن را پس از هر بار خارج کردن از دهان با آب ولرم بشویید و روزانه با مسواک نرم تمیز کنید. همچنین نگهداری پلاک در محیط مرطوب و تمیز و استفاده هفتگی از محلولهای ضدعفونیکننده به جلوگیری از رشد باکتریهای مولد بو کمک میکند.







