داشتن پلاک ارتودنسی متحرک یکی از روشهای پرطرفدار برای اصلاح مشکلات دندانی است. این پلاکها به دلیل سهولت در استفاده و قابلیت جابهجایی محبوب شدهاند، اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد: تمیز نگه داشتن پلاک!
اگر پلاک به خوبی تمیز نشود، میتواند محلی برای تجمع باکتریها شود و بوی بد، تغییر رنگ یا حتی پوسیدگی دندانها را به همراه داشته باشد. در این مقاله از وبسایت دکتر نجمه تحویلدانژاد، متخصص ارتودنسی در مشهد، بهترین روشهای تمیز کردن پلاک ارتودنسی متحرک را مرحله به مرحله آموزش میدهیم تا هم سلامت دندانهایتان حفظ شود و هم عمر پلاکتان بیشتر شود.
چرا تمیز کردن پلاک ارتودنسی اهمیت دارد؟

- جلوگیری از ایجاد بوی بد دهان
- پیشگیری از تشکیل پلاک باکتریایی و جرم روی پلاک
- جلوگیری از عفونت لثهها
- حفظ ظاهر شفاف و زیبای پلاک
- افزایش دوام و کارایی پلاک ارتودنسی
بیشتر بخوانید» ارتودنسی متحرک بهتر است یا ثابت؟
روشهای اصولی تمیز کردن پلاک ارتودنسی متحرک
۱. شستشوی روزانه با آب ولرم
هر بار که پلاک را از دهانتان خارج میکنید، بلافاصله آن را با آب ولرم (نه داغ) بشویید. این کار کمک میکند باقیمانده غذا و بزاق از روی پلاک پاک شود.
نکته:
هرگز از آب داغ استفاده نکنید چون ممکن است باعث تغییر شکل پلاک شود.
۲. استفاده از مسواک نرم
یکی از بهترین ابزارها برای تمیز کردن پلاک، یک مسواک نرم است که فقط مخصوص پلاک در نظر گرفته شود.
مراحل:
- پلاک را با آب ولرم خیس کنید.
- مقدار کمی صابون مایع یا شوینده ملایم روی مسواک بریزید.
- به آرامی تمام سطوح پلاک را مسواک بزنید.
- سپس پلاک را کاملاً با آب بشویید.
هشدار:
از خمیر دندان برای تمیز کردن پلاک استفاده نکنید چون خمیر دندان معمولاً ساینده است و میتواند سطح پلاک را خراش دهد.
۳. استفاده از محلولهای شستشوی مخصوص
در داروخانهها محلولهای مخصوص تمیز کردن پلاک ارتودنسی یا دندان مصنوعی وجود دارند. این محلولها باکتریها را از بین میبرند و پلاک را تمیز و خوشبو نگه میدارند. در همین راستا پیشنهاد می کنیم مقاله “بهترین دهانشویه ارتودنسی کدام است؟” را مطالعه کنید.
مراحل استفاده:
- طبق دستور نوشته شده روی محصول، قرص یا محلول را در آب حل کنید.
- پلاک را برای مدت مشخص (معمولاً ۱۵-۲۰ دقیقه) در محلول قرار دهید.
- پس از خارج کردن پلاک، آن را با آب بشویید.
نکته:
استفاده مداوم از این محلولها برای همه مدل پلاک توصیه نمیشود؛ حتماً با دندانپزشک خود مشورت کنید.
۴. استفاده از سرکه سفید
اگر به محلولهای شیمیایی دسترسی ندارید یا ترجیح میدهید روش خانگی استفاده کنید، سرکه سفید یک گزینه عالی است.
مراحل:
- سرکه سفید را با آب به نسبت ۱ به ۱ مخلوط کنید.
- پلاک را برای ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در این محلول قرار دهید.
- بعد از آن پلاک را با آب سرد کاملاً بشویید.
مزیت:
سرکه خاصیت ضدعفونیکنندگی دارد و رسوبات معدنی روی پلاک را هم پاک میکند.
۵. استفاده از محلول جوش شیرین
جوش شیرین هم یک روش خانگی دیگر برای ضدعفونی کردن پلاک است.
مراحل:
- یک قاشق چایخوری جوش شیرین را در یک لیوان آب حل کنید.
- پلاک را داخل این محلول قرار دهید و اجازه دهید چند ساعت بماند (مثلاً شب تا صبح).
- سپس پلاک را با آب سرد آبکشی کنید.
بیشتر بخوانید» به منظور آشنایی با اصلی ترین دلایل برگشت ارتودنسی+ راههای جلوگیری از آن، روی لینک داده شده کلیک کنید.
نکته:
جوش شیرین هم به رفع بوی بد کمک میکند و هم باعث میشود پلاک شما براق بماند.
نکات مهم هنگام تمیز کردن پلاک ارتودنسی

- از خمیر دندان و شویندههای قوی خودداری کنید چون ممکن است به پلاک آسیب بزنند.
- پلاک را دور از حرارت نگه دارید. قرار دادن پلاک در معرض آب داغ یا دستگاههای حرارتی باعث تغییر فرم آن میشود.
- پس از خوردن غذا پلاک را بشویید. چون باقیمانده غذا میتواند باعث رشد باکتری شود.
- هرگز پلاک را خشک نگه ندارید. اگر پلاک برای مدت طولانی بیرون از دهان است، آن را در آب یا محلول مخصوص نگهدارید تا خشک و شکننده نشود.
- هر چند وقت یکبار پلاک را عمیقتر تمیز کنید. علاوه بر شستشوی روزانه، هفتهای یکبار با محلولهای ضدعفونی کننده پلاک را کاملاً تمیز کنید.
بیشتر بخوانید» ارتودنسی دندان نیش چیست و چگونه انجام می شود؟
اشتباهات رایج در تمیز کردن پلاک ارتودنسی
- شستن پلاک با آب داغ
- استفاده از مواد سفیدکننده مثل وایتکس
- تمیز نکردن پلاک به طور منظم
- گذاشتن پلاک روی دستمال یا مکانهای خشک و آلوده
- استفاده از مسواک سخت یا خمیر دندان ساینده
نتیجهگیری
تمیز نگه داشتن پلاک ارتودنسی متحرک یک بخش جداییناپذیر از مراقبتهای روزانه دندانهاست. با رعایت چند نکته ساده میتوانید عمر پلاک خود را افزایش دهید، بوی بد دهان را از بین ببرید و از سلامت دندانها و لثههایتان محافظت کنید. بهترین راه این است که همیشه پلاک را بلافاصله بعد از خارج کردن تمیز کنید و هر هفته یک تمیزکاری عمقی انجام دهید.
یادتان باشد که پلاک سالم، یعنی دندانهای سالمتر و یک لبخند زیباتر!
سوالات متداول درباره تمیز کردن براکت ارتودنسی
چرا باید براکت متحرک را تمیز کرد؟
تمیز کردن براکت متحرک باعث حذف پلاک، باکتری و رسوبات میشود و سلامت دهان و دندان و دوام دستگاه را افزایش میدهد.
هر چند وقت باید براکت ارتودنسی را تمیز کرد؟
بهتر است روزانه، بخصوص پس از هر وعده غذا، براکت را تمیز کنید.
با چه وسیله ای باید براکت را تمیز کنیم؟
از مسواک نرم یا مسواک مخصوص براکت، محلول پاککننده و آب ولرم استفاده کنید.
آیا میتوان از خمیر دندان برای تمیز کردن براکت استفاده کرد؟
نبایستی خمیر دندان ساینده استفاده شود چون ممکن است سطح پلاستیک یا مواد دستگاه را خراش دهد.
آیا می توان برای شستن براکت از آب داغ استفاده کرد؟
خیر — آب داغ ممکن است باعث تغییر شکل یا آسیب پلاستیکی دستگاه شود.





