دیپ بایت دندان از جمله ناهنجاریهای دهان و دندان بوده که طی آن همپوشانی شدیدی بطور عمودی در دندانهای پیشین دیده میشود. درصورتی که نسبت به درمان این عارضه بیتوجهی شود، بافت لثه به مرور نرم شده و سبب لق شدن دندانها خواهدشد. در این شرایط با مراجعه به کلینیکهای دندانپزشکی و تشخیص پزشک، جراحی فک یا دندان تجویز خواهدشد تا از پیشروی آن جلوگیری شود. در ادامه این مقاله از وب سایت دکتر نجمه تحویلدارنژاد، متخصص ارتودنسی در مشهد به این ناهنجاری و روشهای درمان آن میپردازیم.
منظور از دیپ بایت دندان چیست؟
دیپ بایت یا پوشش عمیق دندانها زمانی رخ میدهد که دندانهای فک بالا، دندانهای فک پایین را بصورت مشهودی بپوشانند. به بیانی دیگر اگر دندانهای جلویی فک بالا بیش از حد روی دندانهای جلویی فک پایین قرار بگیرند، این عارضه را دیپ بایت مینامند. این مشکل میتواند باعث ایجاد مشکلاتی در جویدن، تکلم و ظاهر فرد شود.
چرا دیپ بایت دندان ایجاد می شود؟
بسیاری از افراد دیپ بایت را با اوربایت اشتباه میگیرند. در حالیکه دیپ بایت بسیار شدید از اوربایت بوده و به فاصلهای 4 تا 10 میلیمتری از دندانهای فک پایین میرسند. بطوری که دندانهای پایین بطور کامل پوشانده شده و دیده نمیشود. هر دو این عارضهها منشا ژنتیکی داشته و رشد فک و دندانها بصورت نامناسب، تاثیر بسزایی بر آن خواهدداشت. دیگر دلایل دیپ بایت دندان عبارتنداز:
- بزرگ بودن بیش از حد فک
- بزرگ بودن دندانها نسبت به حالت طبیعی
- تشکیل نادرست فک در طی دوره رشد
- مکیدن انگشت کودکان (پیشنهاد میشود مقاله چگونه از مکیدن انگشت در کودکان جلوگیری کنیم را مطالعه کنید)
- استفاده بیش از حد از شیشه شیر یا پستانک
- جویدن ناخن و مداد و ….
چگونه متوجه دیپ بایت دندان شویم؟
با توجه به تعریفی که از دیپ بایت دندان داشتیم، این ناهنجاری به طور کاملا مشخصی روی دندانها قابل مشاهده است. اما اینکه با موارد دیگری اشتباه گرفته نشده و بهترین زمان برای درمان انتخاب شود، تنها با مراجعه به متخصص ارتودنسی امکان پذیر خواهدبود. با این حال اگر موارد زیر را مشاهده کردهاید، این احتمال را بدهید که با دیپ بایت مواجه هستید:
- مشکل در جویدن: فاصله کن بین دندانها سبب میشود فرد هنگام جویدن غذا دچار مشکل شود.
- اختلال در خواب: دندان قروچه شبانه میتواند به دلیل دیپ بایت تشدید شود.
- مشکل در تکلم: تلفظ بعضی کلمات به تماس زبان و دندانهای بالا وابسته بوده که در دیپ بایت به دلیل فاصله زیاد، در تکلم مشکل به وجود خواهد آمد.
- درد فک و صورت: فشار بیش از حد دندانهای فک بالا به دندانهای ردیف پایین و مفصل فک، در دیپ بایت در برخی موارد درد شدیدی را به همراه خواهدداشت.
- سایش دندانها: دندانهای جلویی در فک پایین به دلیل تماس مداوم، دچار ساییدگی میشوند.
- ظاهر نامناسب لبخند: پوشش بیش از حد دندانهای بالا، لبخند را نامتناسب میکند.
دیپ بایت دندان را چطور درمان کنیم؟
انتخاب روش درمان دیپ بایت بسته به شدت مشکل و سن بیمار خواهدبود. روشهای درمانی معمولاً شامل ارتودنسی، جراحی فک و یا ترکیبی از این دو هستند. اما برای تشخیص دقیق و انتخاب بهترین روش درمانی، حتما به دندانپزشک متخصص ارتودنسی مراجعه کنید.
بیشتر بخوانید» بهترین زمان برای ارتودنسی کودکان چه سنی است؟
اپیلانس ارتودنسی؛ یکی از روش های درمان دیپ بایت
اپیلانس وسیلهای ارتودنسی است که برای اصلاح مشکلات ناهنجاریهای دندانی و فکی مانند دیپ بایت استفاده میشود. این وسیله با اعمال نیرو توسط نگین ارتودنسی روی دندانها و فکها، آنها را به تدریج به موقعیت صحیح هدایت میکند. اپیلانسها انواع مختلفی دارند و با توجه به شدت مشکل و تشخیص دندانپزشک انتخاب میشوند.
ترمیم و اصلاح دندان؛ راه حل درمانی دیگر برای دیپ بایت
ترمیم و اصلاح دندان یکی دیگر از روشهای درمانی دیپ بایت است که میتواند در کنار ارتودنسی و جراحی فک استفاده شود. با ترمیم و اصلاح دندان، دندانهایی که به دلیل دیپ بایت آسیب دیدهاند، ترمیم یا بازسازی خواهندشد. این کار به بهبود ظاهر لبخند و همچنین کاهش فشار روی مفاصل فک کمک میکند. در این روش درمانی معمولاً با استفاده از کامپوزیت، لمینت یا روکش وضعیت دندانها اصلاح خواهدشد.
بیشتر بخوانید» مهم ترین نکات درباره عمل کاهش ارتفاع صورت
کشیدن دندان برای درمان دیپ بایت
کشیدن دندان یکی از روشهای درمانی دیپ بایت است که در برخی موارد خاص به کار میرود. زمانی که فک بالا بیش از حد بزرگ باشد یا دندانهای اضافی وجود داشته باشد، ممکن است دندانپزشک برای ایجاد فضای کافی برای حرکت دندانها و اصلاح پوشش عمیق، به کشیدن برخی از دندانها توصیه کند. معمولاً دندان آسیاب کوچک یا پیشدندانها کاندیدای کشیدن هستند. البته تصمیمگیری در مورد کشیدن دندان باید با دقت و پس از بررسی کامل شرایط بیمار توسط دندانپزشک انجام شود.
بیشتر بخوانید» دلیل کشیدن دندان برای ارتودنسی چیست؟
جراحی فک راهی دیگر برای درمان عارضه دیپ بایت
زمانی که مشکل دیپ بایت ناشی از تفاوت اندازه و موقعیت فکها باشد، ارتودنسی به تنهایی کافی نیست. در این موارد، جراحی فک برای تغییر موقعیت فکها و ایجاد هماهنگی بین آنها انجام میشود. پس از جراحی، ارتودنسی برای تنظیم دقیق دندانها و ایجاد یک گاز گرفتن صحیح استفاده میشود. جراحی فک معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام میشود و نیاز به دوره نقاهت دارد.
نکاتی برای مراقبت بعد از درمان دیپ بایت
بعد از درمان دیپ بایت، رعایت برخی نکات به حفظ نتایج کمک خواهد کرد. استفاده از نگهدارندههای ارتودنسی طبق دستور پزشک ضروری است؛ زیرا ممکن است دندانها پس از درمان تمایل به بازگشت به حالت اولیه داشته باشند.
همچنین، رعایت بهداشت دهان و دندان از اهمیت بالایی برخوردار است؛ چرا که درمانهای ارتودنسی احتمالا تمیز کردن دندانها را دشوارتر کند و در صورت بیتوجهی، منجر به پوسیدگی و مشکلات لثه شود.
کلام پایانی
دیپ بایت دندان، عوامل و روشهای درمان آن را در این مقاله مورد بررسی قرار دادیم. از علائم این ناهنجاری گفتیم و به اهمیت درمان آن در زمان مناسب پرداختیم. دانستیم که اگر دیپ بایت به درستی تشخیص داده نشده و درمان نشود، علاوه بر مشکلات ظاهری در گوارش فیزیکی دندان هم اختلال ایجاد خواهدکرد. ضمن اینکه سبب تخریب دندانهای قدامی، تحلیل مخاط و همینطور بافت لثه خواهدشد.
