داشتن دندانهای مرتب و لبخندی زیبا، آرزوی بسیاری از افراد است و ارتودنسی، یکی از مؤثرترین روشها برای دستیابی به این هدف بهشمار میرود. اما یکی از مشکلاتی که بسیاری از افراد در حین یا پس از ارتودنسی با آن مواجه میشوند، زرد شدن دندانها است. این تغییر رنگ ناخوشایند نهتنها زیبایی لبخند را تحتتأثیر قرار میدهد، بلکه باعث نگرانی بیماران نسبت به سلامت دندانهایشان نیز میشود.
در این مقاله از وبسایت دکتر نجمه تحویلدارنژاد به بررسی دلایل اصلی زردی دندان در دوران ارتودنسی میپردازیم و راهکارهایی برای پیشگیری و کاهش این مشکل ارائه میکنیم.
بیشتر بخوانید» یکی از اقدامات مهم پس از اتمام ارتودنسی، بررسی وضعیت جرم و پلاکهای باقیمانده روی دندانها است. پیشنهاد میکنیم جهت کسب اطلاع از روش ها و هزینه جرم گیری دندان در مشهد توسط دکتر نجمه تحویلدارنژاد، روی لینک داده شده کلیک کنید.
چرا دندانها در دوران ارتودنسی زرد میشوند؟
ارتودنسی با استفاده از براکتها، سیمها و گاهی پلاکها، باعث ایجاد تغییراتی در وضعیت دندانها میشود. این ابزارها ممکن است مانعی برای تمیز کردن کامل دندانها باشند و همین عامل باعث بروز مشکلاتی مثل تغییر رنگ یا پوسیدگی سطحی شود.
بیشتر بخوانید» در صورتی که در جستجوی متخصص ارتودنسی در مشهد هستید تا از خدمات تخصصی ایشان بهره مند شوید، روی لینک داده شده کلیک کنید. در این صفحه می توانید لیست قیمت خدمات و همچنین نمونه کارهای بهترین متخصص ارتودنسی مشهد را بررسی نمایید.
در ادامه، مهمترین دلایل زرد شدن دندانها در زمان ارتودنسی آورده شده است:
تمیز نکردن کامل دندانها به دلیل وجود براکت
اصلیترین دلیل زردی دندان در دوران ارتودنسی، تجمع پلاک و باکتری اطراف براکتها و سیمها است. وجود این اجزاء فلزی یا سرامیکی باعث میشود که مسواک زدن و نخدندان کشیدن به درستی انجام نشود، در نتیجه:
- ذرات غذا به راحتی در اطراف براکتها گیر میکنند.
- پلاکهای میکروبی روی سطح دندان باقی میمانند.
- تجمع پلاک منجر به زردی و حتی سفیدک (demineralization) میشود.
با گذشت زمان، اگر این پلاکها تمیز نشوند، به تغییر رنگ دندان یا پوسیدگی سطحی منجر میشوند.
بیشتر بخوانید» چرا در ارتودنسی از کش استفاده می کنند؟
استفاده از مواد غذایی رنگزا
در دوران ارتودنسی، مصرف بعضی خوراکیها و نوشیدنیها باید محدود شود. مواد غذایی رنگی، مخصوصاً نوشیدنیهای تیره، از مهمترین عوامل زردی دندان در این دوران هستند. موارد زیر تأثیر زیادی در تغییر رنگ دندان دارند:
- چای و قهوه
- نوشابه و نوشیدنیهای انرژیزا
- سس سویا و رب گوجهفرنگی
- شکلات و آبمیوههای رنگی
- زردچوبه و ادویههای پررنگ
زمانی که تمیز کردن این رنگها به درستی انجام نشود، رنگدانهها در سطح مینای دندان باقی میمانند و بهتدریج باعث تغییر رنگ میشوند.
خشکی دهان یا کاهش ترشح بزاق
بزاق نقش مهمی در پاکسازی دندانها از ذرات غذا و باکتریها دارد. در برخی افراد، بهخصوص در دوران درمان ارتودنسی یا به دلیل مصرف برخی داروها، میزان ترشح بزاق کاهش مییابد. خشکی دهان باعث میشود:
- باکتریها بیشتر باقی بمانند.
- پاکسازی طبیعی دهان مختل شود.
- احتمال زردی و پوسیدگی افزایش یابد.
بیشتر بخوانید» بعد از شکستن براکت ارتودنسی چکار باید کرد؟
استفاده از دهانشویههای حاوی کلرهگزیدین
گرچه دهانشویه برای ضدعفونی کردن فضای دهان مفید است، اما استفاده طولانیمدت از دهانشویههای حاوی کلرهگزیدین میتواند باعث تغییر رنگ مینای دندان شود. این نوع دهانشویه معمولاً توسط دندانپزشکان برای مدت محدود تجویز میشود، اما استفاده خودسرانه یا بلندمدت از آن توصیه نمیشود.
تغییرات در ساختار سطحی مینای دندان
در بعضی موارد، بهویژه پس از برداشتن براکتها، فرد متوجه زردی یا لکههایی روی دندانها میشود. این مسئله میتواند به دلیل:
- آسیب دیدن سطح مینا در حین جدا شدن براکتها باشد.
- معدنیزدایی (demineralization) اطراف براکتها باشد که به صورت لکههای سفید یا زرد نمایان میشود.
این تغییرات معمولاً دائمی نیستند و با درمانهای زیبایی قابل بهبودند.
بیشتر بخوانید» به منظور آشنایی با اصلی ترین دلایل برگشت ارتودنسی+ راههای جلوگیری، روی لینک داده شده کلیک کنید.
راهکارهای پیشگیری از زردی دندان در ارتودنسی
خوشبختانه با رعایت اصول بهداشت دهان و برخی تغییرات ساده در سبک زندگی، میتوان از زردی دندانها در دوران ارتودنسی جلوگیری کرد یا آن را به حداقل رساند:
مسواکزدن اصولی و منظم
افرادی که تحت درمان ارتودنسی هستند، باید روزانه حداقل 3 بار (بعد از هر وعده غذایی) با دقت مسواک بزنند. استفاده از مسواک مخصوص ارتودنسی یا مسواک بیندندانی توصیه میشود.
بیشتر بخوانید» مسواک ارتودنسی چیست و چه تفاوتی با مسواک معمولی دارد؟
نکات مهم:
- استفاده از مسواک نرم برای جلوگیری از آسیب به لثه و براکتها
- مسواک زدن با زاویه مناسب برای تمیز کردن اطراف سیمها و براکتها
- توجه ویژه به نواحی اطراف خط لثه
استفاده از نخ دندان و واترجت
نخدندان کشیدن در ارتودنسی ضروری است، اما سختتر از قبل. استفاده از نخدندان مخصوص ارتودنسی (Floss Threader) یا دستگاه واترجت (آبپاش دندانی) بسیار مفید است و به پاکسازی موثر فواصل بیندندانی کمک میکند.
محدود کردن مصرف غذاهای رنگزا
با کاهش یا حذف نوشیدنیها و خوراکیهای رنگزا، از رنگ گرفتن مینای دندان جلوگیری میشود. در صورت مصرف:
- بلافاصله دندانها را با آب بشویید.
- از نی برای نوشیدنیهای تیره استفاده کنید تا کمتر با دندان تماس داشته باشند.
مراجعه منظم به ارتودنتیست و دندانپزشک
در طول درمان ارتودنسی، مراجعه منظم به ارتودنتیست برای بررسی وضعیت بهداشت دهان و تجهیزات ارتودنسی ضروری است. همچنین مراجعه به دندانپزشک برای جرمگیری و بررسی تغییر رنگ نیز مفید خواهد بود.
استفاده از خمیر دندان حاوی فلوراید و سفیدکنندههای ملایم
استفاده از خمیر دندانهایی که فلوراید دارند به تقویت مینا و جلوگیری از پوسیدگی کمک میکند. همچنین برخی خمیردندانها حاوی سفیدکنندههای ملایم هستند که برای افراد ارتودنسی شده مناسباند. اما باید از خمیردندانهای بسیار ساینده خودداری کرد تا به براکت و مینا آسیب نرسد.
بعد از ارتودنسی، آیا دندانهای زرد قابل اصلاح هستند؟
بله. پس از پایان درمان ارتودنسی و برداشتن براکتها، در صورتی که دندانها زرد شده باشند، میتوان از راهکارهای زیر برای سفید شدن دندانها استفاده کرد:
- جرمگیری و پالیش حرفهای توسط دندانپزشک
- بلیچینگ (سفید کردن دندانها) در مطب یا منزل با دستور پزشک
- استفاده از خمیردندان و ژل سفیدکننده ملایم
- در صورت وجود لکههای سفید یا زرد شدید، استفاده از میکروابریژن یا ترمیم کامپوزیتی
جمعبندی
زرد شدن دندان در دوران ارتودنسی مسئلهای شایع اما قابل پیشگیری است. با رعایت دقیق بهداشت دهان، اجتناب از مصرف مواد غذایی رنگزا، استفاده از ابزارهای کمکی مثل واترجت و مشاوره با دندانپزشک، میتوان جلوی تغییر رنگ دندانها را گرفت یا اثر آن را به حداقل رساند. در صورت بروز زردی، روشهای متنوعی برای بازگرداندن زیبایی دندانها وجود دارد.
