ریتینر ارتودنسی یا نگهدارنده، یکی از مهمترین بخشهای درمان ارتودنسی است. بعد از خارج کردن براکتها و پایان مرحله فعال درمان، دندانها هنوز تمایل دارند به سمت موقعیت قبلی خود حرکت کنند. ریتینر با نگه داشتن دندانها در جای مناسب، به تثبیت نتیجه درمان کمک میکند.
اما اگر ریتینر ارتودنسی شکسته یا گم شود چه باید کرد؟ مهمترین کار این است که موضوع را جدی بگیرید و در اولین فرصت با متخصص ارتودنسی دندان تماس بگیرید. گم شدن یا آسیب دیدن ریتینر به معنی از بین رفتن نتیجه درمان نیست، اما تأخیر در جایگزینی آن میتواند باعث حرکت تدریجی دندانها شود.
در ادامه بررسی میکنیم در صورت شکستن، گم شدن یا آسیب دیدن ریتینر چه اقداماتی لازم است و آیا در این شرایط میتوان از ریتینر قبلی استفاده کرد یا خیر.
ریتینر ارتودنسی چیست و چرا استفاده از آن ضروری است؟
ریتینر، وسیلهای است که پس از پایان درمان ارتودنسی برای حفظ موقعیت جدید دندانها استفاده میشود. دندانها به کمک بافتهای اطراف خود در استخوان فک قرار دارند و پس از جابهجایی، مدتی زمان لازم است تا شرایط جدید تثبیت شود.
به همین دلیل متخصص ارتودنسی معمولا استفاده از ریتینر را برای یک دوره مشخص تجویز میکند. مدت و نحوه استفاده از آن به شرایط دندانها، سن، نوع ناهنجاری و برنامه درمانی بیمار بستگی دارد.
ریتینرها انواع مختلفی دارند؛ از جمله ریتینر متحرک، ریتینر شفاف و ریتینر ثابت. هرکدام مزایا و شرایط نگهداری خاص خود را دارند.
بیشتر بخوانید» بررسی اهمیت استفاده از ریتینر بعد از ارتودنسی
اگر ریتینر ارتودنسی شکسته شد چه کار کنیم؟
اگر ریتینر شکسته است، ابتدا آن را بررسی کنید و ببینید آیا قسمتی از آن تیز، ترکخورده یا تغییر شکل داده است یا خیر. در صورتی که ریتینر باعث زخم شدن لثه، زبان یا گونه میشود، استفاده از آن بدون مشورت با متخصص ارتودنسی توصیه نمیشود.
در چنین شرایطی با کلینیک ارتودنسی تماس بگیرید و موضوع را اطلاع دهید. متخصص میتواند بر اساس نوع شکستگی مشخص کند که آیا امکان استفاده موقت از ریتینر وجود دارد یا باید برای ساخت ریتینر جدید اقدام کنید.
اگر بخشی از ریتینر جدا شده باشد، خودتان آن را با چسب یا ابزار مختلف تعمیر نکنید؛ زیرا تغییر شکل وسیله میتواند باعث وارد شدن فشار نامناسب به دندانها شود.
بیشتر بخوانید» آیا با وجود دندان قروچه می توان ارتودنسی کرد؟
اگر ریتینر ارتودنسی گم شود چه کنیم؟
گم شدن ریتینر اتفاق رایجی است و مهمترین نکته در این شرایط، جایگزین کردن آن در کوتاهترین زمان ممکن است. پس از گم شدن ریتینر، با متخصص ارتودنسی تماس بگیرید تا وضعیت دندانها بررسی شود و در صورت نیاز ریتینر جدید ساخته شود.
هرچه مدت بیشتری بدون ریتینر بگذرد، احتمال حرکت دندانها بیشتر میشود. این موضوع بهخصوص در ماههای ابتدایی پس از پایان درمان اهمیت دارد.
اگر ریتینر گم شده است، از ریتینر قدیمی فرد دیگری استفاده نکنید. ریتینر باید متناسب با شکل دندانها و وضعیت فک خود شما ساخته شده باشد.
آیا بعد از شکستن ریتینر میتوان دوباره از آن استفاده کرد؟
این موضوع به نوع و میزان آسیب بستگی دارد. اگر ریتینر فقط یک ترک جزئی داشته باشد، ممکن است متخصص پس از بررسی بتواند راهنمایی کند که آیا استفاده موقت از آن مشکلی ایجاد میکند یا خیر.
اما اگر ریتینر شکسته، تغییر شکل داده یا لبههای تیز آن باعث آسیب به بافت دهان میشود، بهتر است بدون تأیید متخصص از آن استفاده نکنید.
ریتینر باید به شکل صحیح روی دندانها قرار بگیرد. استفاده از وسیلهای که تغییر شکل داده است ممکن است باعث فشار نامناسب یا ناراحتی شود.
اگر ریتینر شفاف ترک خورده باشد چه کنیم؟
ریتینرهای شفاف معمولا از مواد پلاستیکی مخصوص ساخته میشوند و ممکن است در اثر فشار، ضربه، گاز گرفتن مواد سخت یا نگهداری نادرست ترک بخورند.
اگر ترک باعث شده ریتینر دیگر به درستی روی دندانها قرار نگیرد، بهتر است آن را نزد خود نگه دارید و برای بررسی به متخصص ارتودنسی مراجعه کنید. اگر لبه ترکخورده باعث بریدگی یا تحریک لثه و گونه میشود، استفاده از آن بدون نظر پزشک مناسب نیست.
در بسیاری از موارد، ساخت یک ریتینر جدید بهترین راه برای ادامه روند تثبیت دندانهاست.
بیشتر بخوانید» به منظور آشنایی با اصلی ترین دلایل برگشت ارتودنسی و راههای جلوگیری از آن، روی لینک داده شده کلیک کنید.
اگر ریتینر ثابت ارتودنسی شکست چه باید کرد؟
ریتینر ثابت با استفاده از سیم و مواد مخصوص به سطح داخلی دندانها متصل میشود. اگر سیم از روی یک یا چند دندان جدا شود یا شکسته باشد، باید در اولین فرصت توسط متخصص ارتودنسی بررسی شود.
در این حالت ممکن است بخشی از سیم آزاد شده باشد و با زبان احساس شود. دستکاری یا کشیدن سیم در خانه میتواند باعث آسیب به دندان یا لثه شود.
اگر ریتینر ثابت شکسته است، بهتر است تا زمان مراجعه، از بازی کردن با سیم با زبان یا دست خودداری کنید و در صورت ایجاد درد یا زخم، موضوع را به متخصص اطلاع دهید.
اگر ریتینر را چند روز استفاده نکنیم دندانها حرکت میکنند؟
میزان حرکت دندانها در افراد مختلف، متفاوت است. بعضی افراد ممکن است در مدت کوتاهی متوجه تغییر جزئی در موقعیت دندانها شوند، در حالی که در برخی افراد این تغییر دیرتر احساس میشود.
به همین دلیل نمیتوان برای همه افراد یک بازه زمانی مشخص تعیین کرد. با این حال، قطع استفاده از ریتینر برای مدت طولانی میتواند احتمال برگشت دندانها به موقعیت قبلی را افزایش دهد.
اگر ریتینر خود را گم یا خراب کردهاید، بهتر است منتظر نمانید تا دندانها شروع به حرکت کنند و برای دریافت ریتینر جایگزین با متخصص ارتودنسی تماس بگیرید.
بیشتر بخوانید» راهنمای استفاده از نخ دندان در طول درمان ارتودنسی
هزینه ساخت مجدد ریتینر چقدر است؟
هزینه ساخت مجدد ریتینر به نوع آن، جنس مورد استفاده، لابراتوار، کلینیک و شرایط درمان بستگی دارد. ریتینر شفاف، متحرک و ثابت هزینههای متفاوتی دارند.
همچنین در صورتی که پس از گم شدن ریتینر، دندانها حرکت کرده باشند، ممکن است متخصص ابتدا نیاز به بررسی و اصلاح وضعیت دندانها داشته باشد.
به همین دلیل بهتر است برای اطلاع از هزینه دقیق، نوع ریتینر و وضعیت دندانها توسط متخصص بررسی شود.
چگونه از شکستن یا گم شدن ریتینر جلوگیری کنیم؟
با رعایت چند نکته ساده میتوان احتمال آسیب دیدن یا گم شدن ریتینر را کاهش داد، از جمله این نکات میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ریتینر را هنگام غذا خوردن، طبق دستور متخصص از دهان خارج کنید.
- ریتینر متحرک را داخل دستمال کاغذی نپیچید؛ زیرا ممکن است بهاشتباه دور انداخته شود.
- هنگام خارج کردن ریتینر آن را با فشار یا کشیدن نامناسب جدا نکنید.
- ریتینر را داخل محفظه مخصوص نگهداری کنید.
- محفظه ریتینر را در معرض حرارت زیاد قرار ندهید.
- برای تمیز کردن آن از روش و محلول توصیه شده توسط متخصص استفاده کنید.
- ریتینر را در جیب، کیف یا محلهایی که احتمال فشار و ضربه وجود دارد رها نکنید.
- اگر ریتینر تغییر شکل داده یا ترک خورده است، قبل از استفاده مجدد آن را به متخصص نشان دهید.
آیا گم شدن ریتینر به معنی خراب شدن نتیجه ارتودنسی است؟
خیر. گم شدن یا شکستن ریتینر به خودی خود به معنی از بین رفتن نتیجه درمان نیست. مشکل اصلی زمانی ایجاد میشود که فرد برای مدت طولانی بدون ریتینر باقی بماند و دندانها فرصت پیدا کنند به سمت موقعیت قبلی حرکت کنند.
اگر سریع اقدام کنید و ریتینر جایگزین شود، معمولا میتوان از حرکت قابلتوجه دندانها جلوگیری کرد. بنابراین در صورت گم شدن یا شکستن ریتینر، بهترین کار تماس سریع با متخصص ارتودنسی است.
جمعبندی؛ اگر ریتینر ارتودنسی شکست یا گم شد چه کنیم؟
اگر ریتینر ارتودنسی شکسته یا گم شود، مهمترین اقدام این است که موضوع را نادیده نگیرید. در صورت شکستگی، ریتینر را خودسرانه تعمیر نکنید و اگر لبههای آن تیز شده یا تغییر شکل داده است، بدون مشورت متخصص از آن استفاده نکنید.
در صورت گم شدن نیز بهتر است در اولین فرصت با متخصص ارتودنسی تماس بگیرید تا وضعیت دندانها بررسی و در صورت نیاز ریتینر جدید ساخته شود. استفاده منظم از ریتینر بخش مهمی از حفظ نتیجه درمان ارتودنسی است و تأخیر طولانی میتواند احتمال حرکت مجدد دندانها را افزایش دهد.
سوالات متداول درباره شکستن یا گم شدن ریتینر
اگر ریتینر ارتودنسی گم شود چه باید کرد؟
در صورت گم شدن ریتینر باید در اولین فرصت با متخصص ارتودنسی تماس بگیرید تا وضعیت دندانها بررسی شود و در صورت نیاز ریتینر جدید ساخته شود. تأخیر طولانی میتواند احتمال حرکت دندانها را افزایش دهد.
آیا ریتینر شکسته قابل استفاده است؟
اگر ریتینر شکسته یا تغییر شکل داده باشد، استفاده از آن باید با نظر متخصص انجام شود. در صورت وجود لبههای تیز، ترک شدید یا تغییر شکل، استفاده از ریتینر میتواند باعث آسیب به بافت دهان یا اعمال فشار نامناسب شود.
آیا میتوان ریتینر را در خانه تعمیر کرد؟
خیر. استفاده از چسب، حرارت یا ابزارهای خانگی برای تعمیر ریتینر توصیه نمیشود؛ زیرا ممکن است شکل و عملکرد آن تغییر کند.
اگر چند روز ریتینر نداشته باشیم دندانها حرکت میکنند؟
احتمال حرکت دندانها در افراد مختلف متفاوت است و به مدت زمان گذشته از درمان و شرایط دندانها بستگی دارد. با این حال، بهتر است پس از گم شدن یا شکستن ریتینر، جایگزینی آن به تأخیر نیفتد.
اگر ریتینر ثابت ارتودنسی شکسته باشد چه کنیم؟
در صورت شکستن یا جدا شدن سیم ریتینر ثابت، نباید آن را با دست یا زبان دستکاری کرد. بهتر است در اولین فرصت برای بررسی و ترمیم یا تعویض آن به متخصص ارتودنسی مراجعه شود.
هزینه ساخت مجدد ریتینر چقدر است؟
هزینه ساخت مجدد به نوع ریتینر، جنس آن، کلینیک و لابراتوار سازنده بستگی دارد. برای اعلام هزینه دقیق باید نوع ریتینر و وضعیت دندانها بررسی شود.
آیا بعد از گم شدن ریتینر باید دوباره ارتودنسی انجام شود؟
لزومی ندارد. اگر ریتینر سریع جایگزین شود و دندانها جابهجایی قابلتوجهی نداشته باشند، معمولا نیازی به تکرار کامل درمان ارتودنسی نیست. تشخیص نهایی با متخصص ارتودنسی است.
