کودکان باید به صورت منظم به دندانپزشک مراجعه کنند تا مشکلات مرتبط با فک و دندانهایشان از ابتدا تحت درمان قرار گیرد. در صورتی که دندانهای کودک دارای مشکلات خاصی باشد که نیاز به تخصص بیشتری دارد، دندانپزشک ممکن است درمان ارتودنسی را توصیه کند.
انجمن ارتودنسی آمریکا پیشنهاد میدهد که همه کودکان از سن ۷ سالگی برای بررسی دهان و دندان با یک ارتودنتیست در ارتباط باشند. این کار تاثیر زیادی در شناسایی و حل مشکلات دندانهای کودکان میگذارد.
به طور کلی میتوان گفت بهترین سن برای انجام ارتودنسی بین سن 9 تا 14 سالگی است. البته شرایط هر کودک میتواند متفاوت باشد و ممکن است برخی کودکان در سن پایینتری به ارتودنسی نیاز داشته باشند. متخصص بعد از ارزیابی و معاینه کودک، به شما خواهد گفت که بهترین زمان انجام ارتودنسی چه موقع و بهترین شیوهی درمان برای کودک شما چگونه است.
هرچند مشکلات دندان در هر سنی قابل درمان هستند، اما بهتر است آنها در سنین کودکی درمان شوند تا مشکلات و آسیبهای بعدی به دندانها یا بیماری لثه (پریودنتیت) به وجود نیاید. به همین دلیل، ارتودنسی کودکان در مشهد با مزایای زیادی همراه است که در ادامه به بررسی تمامی جزئیات آن خواهیم پرداخت.
چرا کودک باید تا قبل از 7 سالگی، توسط ارتودنتیست معاینه شود؟
به طور کلی، چند دلیل مهم برای معاینه ارتودنسی در سنین زیر 7 سال وجود دارد که در ادامه به هر یک از دلایل به صورت خلاصه خواهیم پرداخت:
- متخصص در سنین کمتر میتواند مشکلات مرتبط با نامرتبی دندانها را تشخیص دهد، که افراد خود قادر به تشخیص آن نیستند.
- حتی در حالی که برخی از دندانهای شیری کودک هنوز در دهان قرار دارد، مشکلات خفیفی ممکن است در وضعیت دندانهای او ظاهر شود.
- در سن ۷ سالگی، کودک دارای دندانهای دائمی به اندازهی کافی است که متخصص بتواند مشکلات را تشخیص دهد.
- در این سن، ناهنجاریهای فک و دیگر اختلالات فکی قابل تشخیص است و متخصص میتواند روند رشد فک و دندانها را نظارت کند.
- ارزیابی کودک در سن ۷ سالگی توسط متخصص، فرصت مناسبی ایجاد میکند تا بهترین درمان در زمان مناسب مشخص شود.
تمام موارد بالا باعث شده تا بهترین سن برای معاینه ارتودنسی زیر 7 سال باشد تا بیمار با کمترین هزینه و دشواری ممکن درمان یابد.
ارتودنسی پیشگیری چگونه است؟
در برخی حالات، این نوع درمان به صورت دو مرحلهای توصیه میشود. در این روش دو مرحلهای، ابتدا ارتودنسی پیشگیری روی کودک اجرا خواهد شد و پس از آن که تمامی دندانهای دائمی کودک رشد کامل یافتهاند، مرحله دوم آغاز میشود. هدف نهایی این فرآیند این است که هر بیمار، با توجه به نیازهای خاص خود، به یک لبخند زیبا و دندانهای سالم دست یابد.
اغلب متخصصان تلاش میکنند تا ارتودنسی را با رویکرد پیشگیرانه اجرا کنند. در مرحله اول، به جای استفاده از بریس و سیمکشی دندانها، دیگر تجهیزات مورد استفاده قرار میگیرد. در ادامه پس از رشد کامل تمامی دندانهای دائمی بیمار، مرحله دوم درمان آغاز میشود. اگر بیمار در سنین پایینتر مرحله اول ارتودنسی را انجام دهد، مدت زمان درمان ارتودنسی در سن بالاتر به شدت کاهش مییابد و مؤثرتر میشود.
بیشتر بخوانید» موم ارتودنسی چیست؟ مزایای استفاده از آن را بشناسید.
متخصصان که از روش ارتودنسی پیشگیرانه استفاده میکنند، معتقدند که این روش به مراتب مقرون بهصرفهتر است و انجام درمانهای اولیه در مرحله اول باعث تسریع و آسانتر شدن پروسه ارتودنسی و ردیف کردن دندانها در مرحله دوم میشود. هرچند ارتودنسی میتواند در درمان نامرتبی دندانها بسیار مؤثر باشد، اما در صورتی که سن کودک کمتر از 10 سال باشد، نمیتواند مشکل اوربایت دندانها را برطرف کند. این مشکل بخاطر رشد ادامهدار دندانهای فک پایینی بعد از این سن بوده و این نوع درمان در سنین بالاتر میتواند این مشکل را بهبود بخشد؛ به خصوص در حدود 12 سالگی که دندانهای جلویی فک بالایی جلو آمده و روی لب قرار میگیرند.
انجام ارتودنسی در سنین مختلف
سن مناسب برای انجام ارتودنسی به شرایط خاص دندانهای کودک شما بستگی دارد و هر گروه سنی میتواند پروسه درمان متفاوتی داشته باشد.
-
- سنین 3 تا 9 سال
عموماً، دندانپزشک سعی میکند تا زمانی که تمامی دندانهای دائمی کودک کاملاً رشد نکردهاند، منتظر بماند و سپس درمان ارتودنسی را شروع کند. با این حال، در برخی مواقع و با توجه به وضعیت خاص کودک، تصمیم به آغاز ارتودنسی از سنین کمتر میتواند بهترین گزینه ممکن باشد. به طور کلی، اگر کودک شما با مشکلات دندانی شدیدی روبرو شود و از رشد مناسب دندانهای دائمی او جلوگیری کند، اجرای ارتودنسی در سنین پایینتر میتواند اقدامی ضروری و موثر باشد.
- سنین 10 تا 14
اگر دندانهای شیری کودک، مشکلات جدی نداشته باشند، میتوان انجام ارتودنسی را تا زمان رشد کامل دندانهای دائمی به تاخیر انداخت. این بدین معناست که کودک شما در سن بین 10 تا 14 سالگی برای انجام این درمان آماده خواهد بود. پزشک برای ارزیابی دقیقتر وضعیت دندانهای فرزند شما، از آنها عکسبرداری رادیوگرافی انجام داده و از دندانها قالبگیری میکند؛ سپس با توجه به ارزیابیهای اولیه، بهترین روش درمان را پیشنهاد میدهد.
بیشتر بخوانید» آشنایی با دلایل کشیدن دندان در ارتودنسی در این مقاله از دکتر تحویلدارنژاد
- سنین 15 تا 18
در موارد خاصی ممکن است متخصص ارتودنسی توصیه کند که درمان از سنین بالاتر آغاز شود. برای مثال اگر فرزند شما به مشکل آندربایت شدید (جلو بودن دندانهای فک پایین نسبت به فک بالایی) مبتلا باشد، این وضعیت تا زمان تکمیل رشد فکی کودک ادامه خواهد داشت. بنابراین اگر ارتودنسی زودهنگام انجام شود، بیمار مجدداً در آینده به انجام این پروسه درمانی نیاز خواهد داشت. در این موارد احتمال دارد متخصص توصیه کند که درمان در سنی آغاز شود که رشد فک کودک کامل شده است.
- سنین بالای 18
بسیاری از افراد امروزی که به دنبال اصلاح و بهبود لبخند خود هستند، از گروه سنی متشکل از بزرگسالان به حساب میآیند. در واقع، متخصصان هر ساله تعداد زیادی از افراد بزرگسال را به عنوان بخشی از مراجعان خود دارند. این متخصصان برنامههای درمانی جامعی را برای بزرگسالان ارائه میدهند که به طور خاص برای این گروه سنی طراحی شده است و امکان ایجاد یک لبخند جذاب و دندانهایی بهتر و سالمتر را فراهم میکند.
با اجرای درمان ارتودنسی در دوران بزرگسالی، احتمالاً میتوانید از مشکلات جدی از جمله پوسیدگی شدید دندان، از دست دادن آن، ساییدگی غیرطبیعی مینای دندان، از دست دادن لثه و استخوان و درد TMJ یا TMD (مفصل گیجگاهی – فکی) جلوگیری کنید.
جمع بندی
به طور کلی، توصیه متخصصان این است که قبل از سن هفتسالگی، کودک شما به معاینات ارتودنسی مراجعه کند. این سن از نظر بسیاری از افراد کم است؛ زیرا اغلب ارتودنسی برای نوجوانان در نظر گرفته میشود. با این حال، ارزیابی زودهنگام دندانها تا قبل از هفتسالگی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. این ارزیابی، الزاماً نشانگر نیاز فوری به ارتودنسی نیست؛ اما به متخصص ارتودنسی کمک میکند تا هرگونه مشکل را در ابتدای راه تشخیص دهد و زمان مناسب برای ارتودنسی را تعیین کند.
سوالات متداول
1) بهترین سن برای شروع ارتودنسی کودکان چه زمانی است؟
بهترین زمان معمولاً بین ۷ تا ۱۰ سالگی است، زمانی که دندانهای شیری و دائمی با هم در دهان حضور دارند.2) چرا سن ۷ تا ۱۰ سال مهم است؟
در این سن رشد فکها فعال است و ارتودنتیست میتواند مشکلات نامرتبی دندانها و فک را زودتر اصلاح کند و از پیچیدهتر شدن درمان جلوگیری کند.3) آیا کودکان بالای ۱۰ سال نمیتوانند ارتودنسی کنند؟
میتوانند، اما درمان ممکن است طولانیتر شود و بعضی مشکلات نیاز به درمان پیچیدهتر یا جراحی داشته باشد.4) علائم نیاز به ارتودنسی در کودکان چیست؟
- دندانهای شلوغ یا نامرتب
- اورجت یا اوربایت شدید
- مشکل در جویدن یا صحبت کردن
- مکیدن انگشت یا زبان
- عدم تقارن صورت
5) آیا همه کودکان به ارتودنسی نیاز دارند؟
خیر، نیاز به ارتودنسی بسته به وضعیت دندانها، فک و رشد کودک متفاوت است و باید توسط ارتودنتیست بررسی شود.6) چه نوع ارتودنسی برای کودکان مناسب است؟
- براکتهای سنتی
- ارتودنسی نامرئی (Invisalign) مخصوص نوجوانان
- ابزارهای فانکشنال و فضا نگهدارنده برای اصلاح فک و دندانها
7) مدت زمان درمان ارتودنسی کودکان چقدر است؟
بسته به مشکل دندانها و فک، معمولاً بین ۱۲ تا ۳۰ ماه طول میکشد.8) آیا مراقبتهای خاصی در سنین پایین لازم است؟
بله، رعایت بهداشت دهان، کنترل عادات دهانی و مراجعه منظم به ارتودنتیست ضروری است.9) چه خطراتی در شروع دیرهنگام ارتودنسی وجود دارد؟
شروع دیرهنگام ممکن است باعث طولانیتر شدن درمان، نیاز به جراحی یا پیچیدگی بیشتر اصلاح مشکلات فکی شود.10) نکات مهم برای والدین قبل از شروع ارتودنسی چیست؟
- مشاوره با ارتودنتیست متخصص
- بررسی رشد فک و دندانها
- انتخاب زمان مناسب برای شروع درمان و برنامهریزی مراحل درمانی
