دسته بندی نشده

عوارض اشعه‌ی رادیولوژی

 

 

اشعه ایکس چیست؟

رادیولوژی یا همان اشعه‌ی ایکس، نوعی انرژی الکترومغناطیس است. این اشعه‌ها طول موج کوتاهی دارند که به آن‌ها اجازه می‌دهد انرژی زیادی را با خود حمل کنند. اما زمانی که این اشعه‌ها به بدن انسان برخورد می‌کنند، اصطلاح «تابش یون ساز» هم وارد معادله می‌شود.

تابش یون‌ساز، الکترون‌هایی را که به دور هسته‌ی اتم‌ها می‌چرخند، متوقف می‌کند. این کار مثل این است که چیزی مانع از چرخیدن زمین به دور خورشید شود. وقتی الکترون‌ها از از گردش خارج می‌شوند مولکول‌های باردار یا اتم‌هایی به نام یون ایجاد می‌کنند که می‌توانند پخش شوند و اتم‌های دیگر را در سلول‌های ما مختل کنند.

مزایا و خطرات اشعه ایکس

آسیبی که در اثر پرتو‌ها به بدن ما می رسد، می‌تواند دی ان ای (DNA) ما را نیز تغییر دهد که احتمال جهش سلولی را در طی همانندسازی بالا برده یا حتی به مرور زمان سرطانی می‌شود.

به همین دلیل است که پزشکان در هنگام انجام رادیولوژی دوز موثر اشعه‌ی ایکس یا کمترین میزان آن را تنظیم می‌کنند.

به علاوه، پرتو‌ها در طول زمان روی هم جمع می‌شوند. بنابراین تعداد دفعات استفاده از رادیولوژی نیز اهمیت دارد.

در پژوهشی که با حضور ۳۱۳ بیمار مبتلا به سرطان انجام گرفت، دانشمندان دریافتند که احتمال ابتلا به سرطان تیروئید با افزایش تماس با تشعشعات رادیولوژی در دندانپزشکی تشدید می‌شود.

به گفته محققان، غده تیروئید که در گردن قرار دارد به تشعشعات یونی به ویژه در کودکان حساس است، اما خطرات احتمالی این پرتوها که در دندانپزشکی وجود دارد،‌ اغلب نادیده گرفته می‌شود.

محققان تاکید دارند باور این که رادیولوژی در دندانپزشکی کاملا بی خطر و ایمن است، باید بیشتر مورد آزمایش و بررسی قرار بگیرد.

اما اشعه‌ی ایکس مزایایی هم دارد. خوشبختانه، سلول‌های بدن پس از قرار گیری مختصر در معرض دستگاه‌ رادیولوژی خود را ترمیم می‌کنند. در مراکز پزشکی اشعه‌ی ایکس به ما کمک می‌کند تا بتوانیم استخوان‌ها، دندان‌ها و اعضای داخلی بدن را که از بیرون بدن پیدا نیستند ببینیم.

این اشعه‌های رادیولوژی به بررسی شکستگی‌ها و رشد غیر عادی استخوان‌ها کمک می‌کنند و به پزشکان اجازه می‌دهند بر تاثیر جراحی‌ها نظارت داشته باشند. مزایای درمانی رادیولوژی به عیب‌ها و مضرات آن می‌چربد.

قرارگیری در معرض اشعه ایکس

باید بدانید که ما هر روز پرتوهای کیهانی که خاصیتی مانند اشعه ایکس دارند بدون اینکه خودمان در جریان باشیم دریافت می کنیم. علاوه بر پرتوهای کیهانی، در خاک و غذاها اشعه های یونیزانی وجود دارد که به بدن ما می رسند.

در جریان سفر های هوایی و همچنین در عبور از گیت های اشعه ایکس فرودگاه، مقداری اشعه وارد بدن ما می شود. بنابراین ما همه روزه در معرض دریافت اشعه هستیم.

رادیولوژی و تصویر برداری اشعه ایکس

رادیولوژی، علم روش های مختلف تصویربرداری از بدن انسان است که در علم پزشکی به خدمت گرفته می شود تا تشخیص بیماری ها، سریع تر و با دقت بالاتری انجام گیرد.

بخش رادیولوژی به رشته پزشکی اشاره دارد که از اسکن تصویر غیر تهاجمی برای تشخیص بیمار استفاده می کند.

تست ها و تجهیزات مورد استفاده گاهی اوقات شامل دوزهای پایین تشعشع برای ایجاد تصاویر بسیار دقیق از یک منطقه است.

نمونه هایی از رادیولوژی تشخیصی شامل رادیوگرافی (پرتو ایکس)، سونوگرافی، سی تی اسکن، ام آر آی و اسکن پزشکی هسته ای است.

رادیولوژیمی تواند برای شناسایی طیف وسیعی از مشکلات مورد استفاده قرار گیرد. استخوان های شکسته، بیماری های قلبی، لخته های خونی و شرایط دستگاه گوارش تنها چند مشکل هستند که می توانند با تصویربرداری تشخیصی شناسایی شوند.

علاوه بر شناسایی مشکلات، پزشکان می توانند از رادیولوژی تشخیصی برای نظارت بر نحوه واکنش بدن شما به درمان فعلی استفاده کنند.

تکنولوژی و ماشین آلات مورد استفاده در رادیولوژی در روش های مختلف، متفاوت است. برخی از تشعشع استفاده می کنند در حالی که برخی دیگر این کار را نمی کنند.

استفاده از اشعه ایکس و رادیوگرافی در دندانپزشکی

همانطور که می دانید تشخیص و علت درد و ناهنجاری ها برای دندانپزشکان از اهمیت بسیاری برخوردار است.

رادیوگرافی‌های دندان برای مشخص نمودن دندان‌های شکسته، استخوان‌های شکسته، پوسیدگی، آبسه‌های دندانی، کیست‌ها، بررسی مفصل، بررسی رابطه استخوان‌ها وخیلی موارد دیگر کاربرد دارد.

بسیاری از بیماران هنگام مراجعه به دندان پزشکی، از مقدار دوز اشعه رادیوگرافی ترس دارند که مبادا دوز استفاده شده باعث آسیب رساندن به بدن بشود در مورد این مطلب باید گفت که دوزی که در رادیوگرافی های دندانپزشکی استفاده می شود بسیار پایین است.

ممکن است تهیه رادیوگرافی‌های دهان ودندان برای برخی از افراد نگران کننده باشد. بر اساس قانون مراجع علمی، حداکثر اشعه مجازی که هر فرد در طی سال می‌تواند دریافت کند، برابر با ۵ هزار میلی رم است.

بنابراین اگر فردی در محدوده پایین‌تر از این حد قرار گیرد نباید نگرانی داشته باشد.

چند منبع مهم اشعه در دندان‌پزشکی وجود دارند.

یک نوع مربوط به عکس‌های موسوم به پری‌آپیکال است که از تک‌تک یا گروهی از دندانهای مجاور گرفته می‌شود تا بررسی تاج، ریشه و بافت‌های اطراف دندان‌ها انجام شود.

نوع دیگر رادیوگرافی‌هایی است که عمدتا برای بررسی پوسیدگی دندانی است که به آن‌ها رادیوگرافی بایت‌وینگ گفته می‌شود.

گروه بعدی عکسهایی هستند که برای بررسی تمام دندان‌ها یا بررسی استخوانهای سر وصورت تهیه می‌شوند که در درمانهای تخصصی‌تر مثل ارتودنسی استفاده می‌شوند. هر کدام از این منابع اشعه متفاوتی را به افراد می‌رساند.

با توجه به اینکه رادیوگرافی‌های دندانی در محل‌های خاصی از دهان و یا صورت تهیه می‌شوند و مقدار اشعه آن‌ها به نسبت کم است، مقدار اشعه‌ای که از این رادیوگرافی‌ها به سایر نقاط بدن می‌رسد بسیار کم است. بنابراین برای سایر اندام ها خطر جدی ایجاد نمی کنند.

رادیوگرافی‌های معمول دندان‌پزشکی تنها حدود پنچ میلی رم اشعه وارد دهان و فک می‌کنند اگر بیش از۱۰۰۰ رادیوگرافی از این نوع تهیه شود، خطر ایجاد عوارض وجود خواهد داشت.

از طرفی با توجه به پیشرفت تکنولوژی فیلم‌ها، افزایش ولتاژ وفیلتر‌های مناسب بازهم میزان اشعه مورد نیاز کاهش یافته است.

در هرنوع رادیوگرافی دستگاههای قدیمی از اشعه بیشتری استفاده می‌کنند. مهم آن است که افراد تهیه کننده دقت کافی در تهیه عکس داشته باشند.

مقدار تشعشع دستگاه رادیوگرافی دندان، تقریباً یک پنجم مقدار تشعشع در تصویربرداری رادیولوژی سینه است.

اما با وجود ایمنی نسبی رادیوگرافی‌های دندان‌پزشکی، حفاظت دربرابر حداقل اشعه نیز توصیه می‌شود.

راه هایی برای کاهش خطرات اشعه ایکس

  • در مرحله اول اطمینان حاصل کنید که به محل‌هایی مراجعه کنید که از دستگاه‌های قدیمی استفاده نمی‌کنند.
  • اگر خانم‌ باردار نیاز به تهیه رادیوگرافی داشته باشد، لازم است آنرا به تهیه کننده رادیوگرافی اطلاع داده و حفاظت‌های موردنیاز را بعمل آورد.
  • استفاده از یقه‌های گردنی برای محافظت از تیروئید یا استفاده از پیش بند‌های سربی برای حفاظت از اندامهای حساس به اشعه مفید است.
  • برخی از بیماران تصور می‌کنند که فراموش یا گم کردن رادیوگرافی‌ها اهمیتی ندارد و می‌توانند آن‌ را تکرار کنند اما این مسئله درست نیست و محافظت در برابر تکرار تهیه رادیوگرافی هم توصیه می‌شود.
  • میزان تشعشع رادیوگرافی تک دندان در مقایسه با دیگر دستگاه‌های پرتو تشخیصی کمتر است اما به دلیل استفاده زیاد از این دستگاه، خطرات آن قابل توجه بوده و ضرورت دارد هنگام استفاده از دستگاه‌های مولد اشعه، اقدامات حفاظتی رعایت شود.
  • به دلیل این که محل رادیوگرافی دندان در فاصله خیلی نزدیک با تیروئید بیماران است و احتمال پرتوگیری تیروئید از این دستگاه زیاد است، بنابراین توصیه می‌شود در هنگام استفاده از این دستگاه، تیروئید بیمار با شیلد یا حفاظ مخصوص پوشیده شود.
  • بیماران برای گرفتن عکس حتماً باید از عینک مخصوص محافظ چشم، روپوش سربی و شیلد تیروئید استفاده کنند تا تحت تاثیر تشعشعات این دستگاه قرار نگیرند.

اغلب مراجعین بالغ که اشعه برای  تعداد محدودی  گرافی در سال دریافت می کنند، نیاز به محافظت خاصی در برابر پرتو ندارند.

به خصوص رادیوگرافی های دیجیتال که امروزه در کشور ما هم رواج چشمگیری یافته اند، دوز پرتو بسیار پایین تری نسبت به موارد قبلی دارند.

اما در مورد اطفال و خانم های باردار ( به توصیه پزشک معالج) ممکن است تمهیدات حفاظتی با روپوش سربی و تیروئید بند استفاده شود.

چه کسانی حساسیت بیشتری نسبت به اشعه ایکس دارند؟

  • کودکان آسیب پذیرتر هستند.

قرار گیری مختصر در معرض تابش یون‌ساز برای بزرگسالان زیاد نگران کننده نیست چون سلول‌های بالغ می‌توانند به سرعت خود را ترمیم کنند. اما استخوان‌ها و بافت‌های بدن نوزادان و کودکان بیشتر در معرض خطر قرار دارد. سلول‌های کودکان همگام با رشد آن‌ها سریع‌تر تقسیم می‌شوند و امکان جهش و آسیب رسیدن به DNA را که قرار است همانند سازی شود بیشتر می‌شود.

  • زنان باردار نیز قبل از رفتن زیر دستگاهرادیولوژی باید پزشک را در جریان بارداری خود قرار دهند.

گرچه اکثر اسکن‌های پزشکی جنین را در معرض پرتو‌ها قرار نمی‌دهند، اما برای اطمینان بیشتر حتما با یک پزشک در این زمینه صحبت کنید.

هم‌چنین به خاطر این‌که اثرات اشعه‌ها به مرور زمان خود را نشان می‌دهد، پزشکان فقط در موارد ضروری دستور رادیولوژی برای کودکان می‌دهند. این آسیب‌پذیری باعث می‌شود که کودکان بعدها بیشتر در معرض ابتلا به سرطان و بیماری‌های دیگر قرار داشته باشند.

نتیجه گیری

به طور کلی می توان گفت، عوارض اشعه رادیولوژی در دندانپزشکی ناچیز است، چرا که میزان اشعه به کار رفته، بسیار پایین است.

به گفته دانشمندان، دوز (میزان) اشعه ایکس چهار عدد رادیوگرافی معمولی دندانپزشکی معادل یک روز تابش اشعه کیهانی است.

بدن ما هر روز این اشعه کیهانی را از فضای اطراف جذب می کند.

همچنین اگر فردی حتی یک سفر هوایی کوتاه در حد یک تا دو ساعت داشته باشد، نیز همین میزان اشعه مضر را دریافت می کند.

متخصصین ارتودنسی برای افرادی که در مرحله آغاز درمان ارتودنسی ثابت هستند معمولا چند نوع رادیوگرافی دندانی تجویز می نمایند که با توجه به میزان ناچیز اشعه بکار رفته نباید باعث نگرانی شود.

میزان اشعه رادیو گرافی های دندانپزشکی، با اشعه رادیوگرافی های پزشکی و سی تی اسکن و غیره قابل مقایسه نیست و در مقایسه با آن ها بسیار ناچیز است؛ اما با این حال، لازم است برای همه بیماران بویژه خانم های باردار و کودکان ، اصول حفاظت اشعه از جمله کاربرد پیش بند سربی و به حداقل رساندن محدوده و دوز تابش اشعه ایکس رعایت شود.

 

دکتر نجمه تحویلدار نژاد ارتودنسی مشهد با کسب تجربه های بسیار و کسب مدارج ممتاز در درمان تخصصی بیماران ارتودنسی بعنوان بهترین متخصص زیبایی دندان در شهر مشهد و  در استان خراسان رضوی (بهترین متخصص ارتودنسی خوب ) در حال فعالیت هستند. در مطب ارتودنسی دکتر نجمه تحویلدارنژاد(بهترین دندانپزشک متخصص ارتودنسی ودرمان ناهنجاری های فک و صورت) که بهترین کلینیک دندانپزشکی زیبایی و بهترین کلینیک ارتودنسی مشهد است با پرداخت اقساطی و تدریجی هزینه ارتودنسی اقساطی در مشهد و دراستان خراسان رضوی منتظر ملاقات شما هستیم. جهت پرداخت هزینه درمان ارتودنسی اقساطی در مشهد و ردیف کردن دندان های کج و نامنظم  در مطب تخصصی ارتودنسی (بهترین کلینیک دندانپزشکی زیبایی و بهترین کلینیک ارتودنسی مشهد ) سرکار خانم دکتر نجمه تحویلدارنژاد( بهترین متخصص ارتودنسی خوب مشهد و استان خراسان رضوی( بهترین متخصص زیبایی دندان در مشهد ))  بشکل تقسیط شده با شما مراجعین عزیز مساعدت لازم بعمل خواهد آمد. بهترین دندانپزشک ارتودنتیست مشهد به دلیل نوع سختی و نوع کار ارتودونسی و مرتب سازی دندان ها برای افراد مختلف هزینه ارتودنسی اقساطی دندان در مشهد و در استان خراسان رضوی  را بطور تقریبی برای هر فرد و با توجه به مشکل دندانی و فکی وی تعیین می کند.

عوارض اشعه‌ی رادیولوژی

نوشته های پیشنهادی

دیدگاهتان را بنویسید